Inwijkeling

Men blijft knoeien. Soms heeft een roman iets van een gedicht. Elke zin kan anders, uiteindelijk, ook al heeft dat dan, net als in een gedicht gevolgen. Uitgezonderd de zinnen die de gaten vullen tussen het een en ander, de plekken waar een dichter wijselijk witregels laat, de momenten waarop je voort moet. Want vaak heeft een roman ook helemaal niks van een gedicht, natuurlijk. Maar ik heb moeite met afscheid nemen. Dat is het toch wel een beetje. Zou het een teken van narcisme zijn: met leedwezen je eigen personages aan de laatste punt overlaten? Ik ben nog steeds niet helemaal over de ik-persoon uit Wild vlees heen, moet ik bekennen, en over Lesser uit Touchdown zwijg ik maar beter helemaal. Die imiteert op de laatste pagina weliswaar de dames uit Thelma & Louise, maar volgens mij rijdt hij nog steeds ergens op de wegen tussen Groningen en Deventer, op weg naar de afslag waar alles goed zal komen.

Dit zijn, dames en heren, het is maar dat u het weet, personages uit ‘de markantste romans van de laatste jaren’. Dat staat zwart op wit in de catalogus van Meulenhoff, en ik ga dat niet tegenspreken. Ik kijk wel uit. Ik ben het er volledig mee eens. En ook met alles wat er straks nog in de aparte catalogus van Meulenhoff/Manteau zal staan. Die zag ik nog niet, maar op een samenscholing van de uitgeverij ergens in Antwerpen een paar weken geleden, bereikten mij daaromtrent goede berichten: zinsneden die me heel dicht bij de absolute waarheid over mijn schrijverschap leken te liggen. In het genre: topauteur. Wie ben ik om daar tegenin te gaan? Men moet het zeggen zoals het is.

Maar Het grote uitstel is af. Denk ik toch. Daniël Winfried Rega, het personage waarmee ik geruime tijd op intieme voet heb verkeerd, is een afgesloten hoofdstuk — en dat verdriet mij wel een beetje toch, ook al heb ik van meet af aan zo mijn reserves bij hem gehad, ernstige bedenkingen zelfs. Nog steeds heb ik de neiging hem uit de bladzijden te schudden en nog eens met hem aan de slag te gaan.

Niet dat ik dit werkelijk zou willen, gesteld dat ik het volledig met mezelf eens ben dat Het grote uitstel nu daadwerkelijk af is. Ik herinner me dat toen ik van De Bezige Bij naar Meulenhoff ging er even sprake was van een heruitgave van Wild vlees. Mijn toenmalige redacteur wilde dat best overwegen, zei hij, maar dan moest er toch flink worden geredigeerd, vond hij. Ik vond van niet. Niet omdat ik op dat moment (2002 of daaromtrent) Wild vlees nog het perfecte boek vond dat het voor me was toen ik het afrondde (in 1997), maar omdat ik de energie die daarvoor nodig was liever investeerde in een ander, een nieuw boek. Wild vlees is wat het is, en dat ik een dergelijk boek nu anders zou schrijven misschien, doet er niets aan af. Als schrijver kijk je niet terug, lijkt me, maar alleen vooruit.

Behalve als je net de echt laatste punt hebt gezet, misschien. Misschien ook omdat het definitieve ervan nog niet tot je doordringt — deels door de al genoemde twijfel, deels omdat je niet meteen door een simpel leesteken uit een complete wereld verbannen wordt. En dat is maar goed ook: de redactie volgt nog, gesteggel over deze of die formulering, al heb ik de schrijvers van de catalogustekst hier aan mijn zijde. Ook dat weet u nog niet: ik ben een ‘meesterstilist’. Staat zwart op wit. Ik knik. Ik poets mijn leesbril. Denk: turn on the bubble machine! (Zappa). Bestudeer aristocratisch mijn nagels. Het grote uitstel is af.

Denk ik toch...